Środki zaskarżenia stanowią instrument prawny przysługujący uczestnikowi postępowania. Jeżeli uważa on, że orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa lub błędnie ocenia przedstawione okoliczności może skorzystać z rzeczonych środków. Ich rodzaj zależy od tego, kto wydał orzeczenie oraz jaki ma ono charakter.
W praktyce referendarze sądowi rozpoznają większość spraw rejestrowych. Od orzeczenia wydanego przez referendarza, uczestnikowi postępowania przysługuje skarga na orzeczenie referendarza sądowego.
Jest to podstawowy środek kontroli orzeczeń referendarzy. Po wniesieniu skargi sąd ponownie rozpoznaje sprawę. Skarga może dotyczyć zarówno postanowienia o wpisie, jak i odmowie wpisu, o ile zostały wydane przez referendarza.
Jeżeli sąd wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, uczestnik postępowania może wnieść apelację jako zasadniczy środek zaskarżenia.
Można ją wnieść między innymi od:
– postanowienia o odmowie wpisu,
– postanowienia o umorzeniu postępowania,
– innych postanowień kończących postępowanie.
Apelację wnosi się do sądu drugiej instancji za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie.
Nie wszystkie rozstrzygnięcia sądu rejestrowego kończą postępowanie. W przypadku niektórych postanowień ustawa przewiduje możliwość wniesienia zażalenia.
Zażalenie przysługuje wyłącznie w przypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Dotyczy to przede wszystkim rozstrzygnięć proceduralnych, np. odnoszących się do kosztów postępowania lub odrzucenia środka zaskarżenia.
Po zakończeniu postępowania przed sądem drugiej instancji, w niektórych sprawach możliwe jest wniesienie skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego.
Nie jest to jednak zwykły środek odwoławczy – ma on nadzwyczajny charakter. Strona może wnieść skargę kasacyjną wyłącznie wtedy, gdy przesłanki określone w Kodeksie postępowania cywilnego zostaną spełnione.
Skuteczność środka zaskarżenia zależy nie tylko od jego treści, ale również od zachowania ustawowych terminów.
Co do zasady:
– przed wniesieniem apelacji konieczne jest złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia,
– apelację wnosi się w terminie dwóch tygodni od doręczenia orzeczenia z
uzasadnieniem,
– terminy dotyczące skargi na orzeczenie referendarza oraz zażalenia również wynikają z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i powinny być bezwzględnie przestrzegane.
Niedochowanie terminu powoduje co do zasady odrzucenie środka zaskarżenia.
Zaskarżenie orzeczenia może być zasadne w szczególności wtedy, gdy:
– sąd błędnie zastosował przepisy prawa,
– nieprawidłowo ocenił dokumenty stanowiące podstawę wpisu,
– pominął istotne okoliczności sprawy,
– odmówił wpisu pomimo spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych.
Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy, ponieważ skuteczność środka zaskarżenia zależy od charakteru stwierdzonych uchybień.
Postępowanie rejestrowe przewiduje kilka środków zaskarżenia, których zastosowanie zależy od rodzaju wydanego orzeczenia oraz organu, który je wydał. W praktyce strony najczęściej korzystają ze skargi na orzeczenie referendarza sądowego oraz apelacji od postanowień sądu. Znajomość właściwego środka zaskarżenia oraz terminów jego wniesienia ma kluczowe znaczenie dla skutecznej ochrony praw uczestników postępowania rejestrowego.
Powyższy artykuł ma jedynie charakter informacyjny i ogólny, w związku z czym nie stanowi porady ani opinii prawnej.
Jeśli czujesz, że przedstawione zagadnienie może dotyczyć Ciebie zgłoś się do Kancelarii Urban – oferujemy fachową i kompleksową pomoc. Skontaktuj się z adwokat Eweliną Urban lub adwokatem Jakubem Urbanem z Kancelarii Adwokackiej URBAN w Rzeszowie (Adwokat Rzeszów) – zadzwoń – 884 888 536, napisz: biuro@kancelariaurban.com lub umów się na konsultacje za pomocą formularza kontaktowego.
autor: aplikant adwokacki Małgorzata Cwynar z Kancelarii Adwokackiej Urban (Adwokat Rzeszów)
