Słup energetyczny na działce lub inna infrastruktura przesyłowa od lat budziła wiele wątpliwości prawnych. W praktyce właściciele nieruchomości często spotykali się z sytuacją, w której przedsiębiorstwa przesyłowe korzystały z ich gruntu bez umowy, a jednocześnie skutecznie broniły się przed roszczeniami, powołując się na tzw. zasiedzenie.
Najnowszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej w tekście: TK) (sygn. akt P 10/16) znacząco zmienia tę sytuację i otwiera właścicielom realną drogę do dochodzenia wynagrodzenia.
Trybunał Konstytucyjny uznał, że dotychczasowa praktyka polegająca na przyjmowaniu możliwości zasiedzenia tzw. służebności odpowiadającej służebności przesyłu była niezgodna z Konstytucją.
W uproszczeniu oznacza to, że przedsiębiorstwa przesyłowe nie mogły „nabyć prawa” do korzystania z cudzej nieruchomości wyłącznie przez upływ czasu – zwłaszcza w okresie, gdy przepisy o służebności przesyłu jeszcze nie obowiązywały.
To rozstrzygnięcie ma charakter przełomowy, ponieważ podważa jedną z najczęściej stosowanych linii obrony przedsiębiorstw.
Przełomowy wyrok TK może znacząco wpłynąć na sytuację właścicieli nieruchomości, na których znajduje się słup energetyczny, szczególnie w kontekście odszkodowań i prawa własności. Do tej pory wiele spraw kończyło się niekorzystnie dla właścicieli nieruchomości właśnie z powodu zarzutu zasiedzenia.
Jednak po wyroku TK sytuacja uległa istotnej zmianie – w wielu przypadkach przedsiębiorstwo może mieć trudność z wykazaniem, że korzysta z gruntu legalnie.
W konsekwencji właściciele zyskali znacznie silniejszą pozycję w sporach dotyczących urządzeń przesyłowych.
W świetle aktualnej linii orzeczniczej właściciel nieruchomości może rozważyć dochodzenie:
Ponadto, szczególne znaczenie ma roszczenie o zapłatę za bezumowne korzystanie, które pozwala uzyskać wynagrodzenie za okres, w którym przedsiębiorstwo faktycznie korzystało z gruntu bez podstawy prawnej.
Wyrok TK nie oznacza całkowitego wyeliminowania zasiedzenia, ale wprowadza istotne ograniczenia.
W szczególności:
W praktyce oznacza to, że wiele sytuacji, które wcześniej uznawano za „uregulowane”, może wymagać ponownej oceny.
Nowe podejście wynikające z wyroku TK powoduje, że:
Jednak każda sprawa nadal wymaga indywidualnej analizy – znaczenie mają m.in. dokumenty, data posadowienia urządzeń oraz sposób korzystania z nieruchomości.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie służebności przesyłu to jedno z najważniejszych rozstrzygnięć ostatnich lat w zakresie ochrony prawa własności. Dla właścicieli działek oznacza on przede wszystkim większe możliwości dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z ich nieruchomości bez podstawy prawnej. Ponadto, w wielu przypadkach może to być początek skutecznej walki o rekompensatę za wieloletnie ograniczenie prawa własności.
Powyższy artykuł ma jedynie charakter informacyjny i ogólny, w związku z czym nie stanowi porady ani opinii prawnej.
Jeśli czujesz, że przedstawione zagadnienie może dotyczyć Ciebie zgłoś się do Kancelarii Urban – oferujemy fachową i kompleksową pomoc. Skontaktuj się z adwokat Eweliną Urban lub adwokatem Jakubem Urbanem z Kancelarii Adwokackiej URBAN w Rzeszowie (Adwokat Rzeszów) – zadzwoń – 884 888 536, napisz: biuro@kancelariaurban.com lub umów się na konsultacje za pomocą formularza kontaktowego.
autor: aplikant adwokacki Małgorzata Cwynar z Kancelarii Adwokackiej Urban (Adwokat Rzeszów)
