Nie można nie zgodzić się z stwierdzeniem, że umowy ubezpieczeniowe  są w dzisiejszych czasach wszechobecne i ogólnie dostępne dla każdego. Podmioty zajmujące się działalnością ubezpieczeniową posiadają w ramach swoich usług przygotowane zestawy polis ubezpieczeniowych, dostosowanych do potrzeb nawet najbardziej wymagających kontrahentów. Niemniej jednak, z uwagi na zawiłości niektórych płaszczyzn obrotu gospodarczego, podmioty profesjonalnie występujące w obrocie wymagają, aby przedmiot umowy ubezpieczeniowej pozostawał dostosowany w sposób najbardziej precyzyjny do rzeczywistych potrzeb czy uwarunkowań prowadzonej przez nich działalności. W umiejętnym uzyskaniu tego efektu pomocna wydaje się być umowa brokerska.

Kim jest broker ubezpieczeniowy?

Brokerem ubezpieczeniowym określa się osobę fizyczną lub osobę prawną, która w ramach prowadzonej działalności, zajmuje się wykonywaniem  na rzecz przedsiębiorcy lub konsumenta czynności brokerskich

Czym zatem jest działalność brokerska?

W świetle przepisów, za działalność brokerskie uważa się czynności w zakresie:

  1. zawierania na rzecz klienta umów ubezpieczenia,,
  2. podejmowania działań zmierzających do zawarcia takich umów,
  3. uczestniczenia w zarządzaniu i wykonywaniu umów ubezpieczeniowych,
  4. udziału w sprawach o odszkodowanie.

Działalność brokerska sprowadza się zatem nie tylko do pośrednictwa i dystrybucji ubezpieczeń, ale również obsługi prawnej ubezpieczających oraz specjalistycznego doradztwa z zakresu ubezpieczeń. Dla jej prowadzenia wymagane jest uprzednie uzyskanie zezwolenia, które obecnie wydaje Komisja Nadzoru Finansowego.

Umowa brokerska – zakres

Umowa brokerska stanowi tzw. umowę nienazwaną, dla wykonania której stosuje się przepisy o zleceniu (art.750 k.c.). W zależności od woli stron, w ramach zawartej umowy ubezpieczeniowej broker zobowiązuje się za wynagrodzeniem do przygotowania, a następnie dostarczenia przyszłemu ubezpieczonemu ofert polis ubezpieczeniowych, wyselekcjonowanych w oparciu o jego potrzeby, a także doradztwa specjalistycznego w zakresie wyboru najlepszej z nich, a jeżeli umowa tak stanowi również podjęcia czynności przygotowawczych zmierzających do zawarcia umowy ubezpieczeniowej, a niekiedy także zawarcia jej z osobą kontrahenta lub w jego imieniu.

Warto zaznaczyć, że zakres kompetencji brokera jest co do zasady precyzowana postanowieniami umowy, o treści której decydują strony. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby dystrybutorem ofert był również sam broker.

człowiek spacerujący po ulicy przed dużym wieżowcem w centrum miasta nowoczesny człowiek biznesmen najlepszy w mieście
Photo by Arturo Castaneyra on Unsplash

Co powinna zawierać umowa brokerska?

Każda umowa brokerska powinna zawierać:

  1. oznaczenie stron umożliwiającą ich identyfikacje,
  2. oznaczenie przedmiotu umowy, rozumianego jako umowa ubezpieczeniowa o ściśle sprecyzowanych cechach, 
  3. wskazanie obowiązków brokera oraz obowiązków odbiorcy,
  4. niekiedy także sposób wykonywania umowy (na przykład za wymagane można uznać zachowanie poufności),
  5. wskazanie zakresu odpowiedzialności brokera, w tym ewentualnych kar umownych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań umownych oraz możliwości odstąpienia od umowy.

Forma umowy brokerskiej

Umowa może zostać zwarta w każdej formie (nawet dorozumianej), jednakże zaleca się formę pisemną dla celów dowodowych

Co należy do podstawowych obowiązków brokera?

W praktyce, zasadniczym obowiązkiem brokera jest wyszukanie, wyselekcjonowanie i przedstawienie kontrahentowi ofert polis ubezpieczeniowych z uwzględnieniem jego specyficznych potrzeb i uwarunkowań. Obowiązek ten musi wykonać z należyta starannością (art. 355 k.c.). Dopuszczalnym jest, aby umowa brokerska obejmowała swoim zakresem tylko i wyłącznie tę aktywność, jednakże w zdecydowanej większości przypadków przedstawienie ofert ubezpieczonemu poprzedza wiele innych czynności faktycznych, niezbędnych dla zawarcia umowy ubezpieczeniowej, m.in. analiza ryzyka ziszczenia się wypadku ubezpieczeniowego, stworzenie programu selekcji ofert.

Co może należeć do obowiązków brokera?

Jak wspomniano powyżej, do obowiązków brokera można również zaliczyć czynności związane z przygotowaniem pola do zawarcia umowy ubezpieczeniowej, mianowicie prowadzenie negocjacji, przedstawianie kontrofert agencji ubezpieczeniowej.

Punktem kulminacyjnym każdej umowy brokerskiej jest zawarcie przez ubezpieczonego umowy ubezpieczeniowej. Jeżeli umowa brokerska tak stanowi, broker może zawrzeć w imieniu swojego klienta umowę ubezpieczeniową, co oznacza, że poza rolą pośrednika ubezpieczeniowego, pełni funkcję pełnomocnika w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Jeżeli broker nie pozostaje umocowany do wykonania tej czynności, umowa dochodzi do skutku jedynie w momencie zawarcia jej przez kontrahenta brokera (tzw. umowa brokersko-pośrednicza).

Niekiedy broker pozostaje zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego nawet po zawarciu umowy ubezpieczeniowej, czyli de facto po zrealizowaniu się celu, dla którego umowa brokerska została zawarta – sytuacja ta ma miejsce, gdy umowa brokerska zawiera również obsługę ubezpieczenia, sprowadzającą się zazwyczaj do informowania o konieczności wznawiania umów ubezpieczenia, zgłaszania roszczeń odszkodowawczych, asyście i wycenie szkód, monitoringu terminowości wpłat składek. W ramach profesjonalnej działalności brokerskiej, ubezpieczony może żądać także, żeby broker reprezentował go w sprawach odszkodowawczych przed właściwymi organami. 

Jak ustala się wynagrodzenie brokera?

W zakresie wynagrodzenia, przepisy postulują, aby wysokość uposażenia była znana ubezpieczonemu w chwili zawierania umowy brokerskiej. Oznacza to, że honorarium powinno mieć z góry określoną wartość. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby wynagrodzenie brokera było ustalane na podstawie zmiennych, zaś w samej umowie był wskazany jedynie sposób obliczania ich wartości.

Czy działalność brokerska może mieć charakter jednorazowy? 

Oczywiście! W obrocie gospodarczym można bardzo często spotkać agencje brokerskie, które oferują swoje usługi tylko do jednorazowych sytuacji (tzw. brokerzy ad hoc). Niemniej jednak, przez wzgląd na przedmiot umów, co do zasady obejmują one zobowiązanie do prowadzenia stałej, powtarzającej się działalności brokerskiej na rzecz danego podmiotu.

Jeżeli zamierzasz ubezpieczyć swoją działalność gospodarczą i poszukujesz w tym zakresie pomocy – skontaktuj się z adwokatem z Kancelarii Urban w Rzeszowie – zadzwoń 884 888 536 i umów się na spotkanie.

Więcej artykułów prawniczych można znaleźć w tym miejscu:

  1. upadłość konsumencka – kliknij TUTAJ
  2. działanie na szkodę spółki – kliknij TUTAJ
  3. ochrona firmy przed negatywnymi komentarzami w Internecie – kliknij TUTAJ
  4. umowa sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa – kliknij TUTAJ

Autor: Tomasz Kisielka – Kancelaria Adwokacka Urban z Rzeszów

Kontakt

Kancelaria Adwokacka Urban

ul. Miodowa 24/12
35-328 Rzeszów

NIP 792-220-86-81
REGON 368654682
nr konta Idea Bank
85 1950 0001 20060044 3169 0001

sekretariat@kancelariaurban.com
+48 884 888 536

adw. Ewelina Urban
ewelina.urban@kancelariaurban.com
+48 607 431 840

adw. Jakub Urban
jakub.urban@kancelariaurban.com
+48 603 266 586

poniedziałek-piątek, 9-17
Opisz nam swoją sytuację lub umów się na spotkanie.
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych danych osobowych zgodnie z ustawą...