Od wielu lat umowy B2B oraz umowy zlecenia stanowią powszechnie stosowaną formę współpracy pomiędzy przedsiębiorcami a osobami wykonującymi na ich rzecz usługi. Takie rozwiązania pozwalają na większą elastyczność organizacyjną, jednak od lat budzą również zainteresowanie organów kontrolnych oraz sądów pracy.
W związku z zapowiadanym wzmocnieniem kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy oraz działaniami mającymi na celu ograniczenie przypadków pozornego samozatrudnienia wielu przedsiębiorców zadaje sobie pytanie, czy dotychczasowe modele współpracy są bezpieczne z punktu widzenia prawa pracy.
W praktyce przedsiębiorcy często wychodzą z założenia, że podpisanie umowy B2B lub umowy zlecenia wyklucza możliwość uznania takiej relacji za stosunek pracy. Jest to błędne przekonanie.
Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zobowiązuje się do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Jednocześnie art. 22 § 1¹ Kodeksu pracy wprost wskazuje, że zatrudnienie spełniające powyższe cechy jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
Oznacza to, że zarówno Państwowa Inspekcja Pracy, jak i sąd pracy będą badały przede wszystkim rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków, a nie samą treść podpisanego kontraktu.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, jednak w praktyce szczególne znaczenie mają następujące okoliczności:
Im więcej wskazanych elementów występuje w relacji pomiędzy stronami, tym większe ryzyko zakwestionowania charakteru współpracy.
Nie oznacza to oczywiście, że każda umowa B2B jest zagrożona przekwalifikowaniem.
Samozatrudnienie pozostaje w pełni legalną i powszechnie stosowaną formą prowadzenia działalności gospodarczej. Kluczowe znaczenie ma jednak rzeczywista niezależność wykonawcy.
W praktyce za bezpieczniejsze uznawane są sytuacje, w których kontraktor:
Uznanie współpracy za stosunek pracy może prowadzić do bardzo poważnych skutków finansowych i organizacyjnych.
Jednym z najczęstszych skutków jest konieczność uregulowania zaległych składek na ubezpieczenia społeczne wraz z odsetkami. W przypadku wieloletniej współpracy kwoty te mogą być znaczące.
Osoba współpracująca na podstawie umowy B2B lub umowy zlecenia może dochodzić przed sądem ustalenia istnienia stosunku pracy. Następnie może występować z roszczeniami dotyczącymi m.in.:
Kwestionowanie formy zatrudnienia często prowadzi do wielomiesięcznych sporów sądowych, kontroli organów państwowych oraz konieczności angażowania znacznych zasobów organizacyjnych po stronie przedsiębiorcy.
Najlepszym rozwiązaniem jest przeprowadzenie kompleksowego audytu obowiązujących umów oraz rzeczywistego modelu współpracy.
W szczególności warto zweryfikować:
Należy pamiętać, że nawet prawidłowo sporządzona umowa nie zapewni ochrony, jeżeli codzienna współpraca będzie w rzeczywistości odpowiadała cechom stosunku pracy.
Planowane zmiany oraz zwiększona aktywność organów kontrolnych sprawiają, że przedsiębiorcy powinni ze szczególną uwagą przeanalizować stosowane modele współpracy. Dotyczy to zwłaszcza branż, w których powszechnie wykorzystywane są umowy B2B oraz umowy cywilnoprawne.
Weryfikacja obowiązujących kontraktów przed kontrolą lub sporem sądowym pozwala ograniczyć ryzyko finansowe oraz uniknąć kosztownych konsekwencji związanych z przekwalifikowaniem współpracy na stosunek pracy.
Nasza Kancelaria wspiera przedsiębiorców w zakresie bieżącej obsługi prawa pracy oraz prawa gospodarczego. Analizujemy obowiązujące modele współpracy, przygotowujemy i opiniujemy umowy B2B oraz umowy cywilnoprawne.
Jeżeli chcesz zweryfikować, czy stosowane w Twojej firmie umowy są zgodne z obowiązującymi przepisami i nie generują nadmiernego ryzyka prawnego, skontaktuj się z nami. Wczesna identyfikacja potencjalnych problemów pozwala uniknąć kosztownych sporów i zapewnić bezpieczeństwo prowadzonej działalności.
Powyższy artykuł ma jedynie charakter informacyjny i ogólny, w związku z czym nie stanowi porady ani opinii prawnej.
Jeśli czujesz, że przedstawione zagadnienie może dotyczyć Ciebie zgłoś się do Kancelarii Urban – oferujemy fachową i kompleksową pomoc. Skontaktuj się z adwokat Eweliną Urban lub adwokatem Jakubem Urbanem z Kancelarii Adwokackiej URBAN w Rzeszowie (Adwokat Rzeszów) – zadzwoń – 884 888 536, napisz: biuro@kancelariaurban.com lub umów się na konsultacje za pomocą formularza kontaktowego.
autor: aplikant adwokacki Małgorzata Cwynar z Kancelarii Adwokackiej Urban (Adwokat Rzeszów)
