Zorganizowana wymiana dóbr i usług stanowi podstawę gospodarki rynkowej, która na przełomie lat dziewięćdziesiątych stała się podstawowym mechanizmem obrotu gospodarczego na terytorium Rzeczypospolitej Polski. W przeważającej większości, nabywanie własności następuje na podstawie umów sprzedaży. Odnotowana w ostatnich dwu dekadach postępująca specjalizacja systemów produkcji i związany z tym wzrost cen za poszczególne produkty detaliczne, poskutkowały obniżeniem zainteresowania zakupu towarów wysokiego standardu przez pewną grupę podmiotów. Powodem takie stanu rzeczy jest to, że wspomniana zbiorowość nie jest w stanie zorganizować oznaczonego kapitału, by dokonać takich transakcji. Wyjściem z tej niekomfortowej sytuacji zarówno dla producentów, jak i konsumentów, okazała się wprowadzona w 2001 roku do polskiego systemu prawa cywilnego umowa leasingu, która w niniejszym artykule zostanie zaprezentowana pod kątem obowiązujących przepisów.

Czy jest umowa leasingu?

W świetle obowiązujących przepisów, finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego (art. 709 ze zn. 1 k.c..).

Umowa leasingu ma więc charakter konsensualnywzajemnyodpłatny i dwustronnie zobowiązujący.

Umowa leasingu w jakiej formie musi być zawarta?

Ważność umowy leasingu wymaga zachowania formy pisemnej. Zawarcie przedmiotowej umowy w formie niepisemnej będzie skutkować jej bezwzględną nieważnością (art. 709 ze zn. 2 k.c.).

Umowa leasingu – Czy finansujący musi prowadzić działalność gospodarczą?

Zgodnie z wskazaną powyżej definicją, finansujący realizuje zobowiązania wynikające z umowy leasingu w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa. Z uwagi na to, że przez przedsiębiorstwo rozumie się zorganizowany zespół składników przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, podmiot występujący w roli finansującego musi być przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów art. 4 Ustawy z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo Przedsiębiorców. Ze względu na przeważającą w obrocie gospodarczym praktykę, na podstawie której przedmiotem umowy leasingu są w większości rzeczy w wyższym standardzie i wyższej cenie (pojazdy osobowe, pojazdy specjalistyczne, maszyny, programy, nieruchomości), ich nabycie oferują podmioty wyspecjalizowane, tzw. przedsiębiorstwa leasingowe.

Umowa leasingu – do czego zobowiązany jest finansujący?

Podstawowym obowiązkiem finansującego jest nabycie określonej rzeczy stanowiącej przedmiot umowy leasingu od konkretnego zbywcy w sposób i na warunkach określonych w tej umowie i oddać ją do używania bądź używania i pobierania pożytków. Innymi słowy, finansujący zobowiązany jest do nabycia własności określonej ruchomości na swoją rzecz, a w następnej kolejności przeniesienia części uprawnień wynikających z prawa własności na osobę korzystającego na czas z góry określony. Finansujący powinien wydać rzecz w takim stanie, w jakim znajdowała się ona w chwili wydania finansującemu przez zbywcę (art. 709 ze zn. 4 § 1 k.c.), a ponadto dołączyć do rzeczy odpis umowy ze zbywcą lub odpisy innych posiadanych dokumentów dotyczących tej umowy, w szczególności odpis dokumentu gwarancyjnego co do jakości rzeczy (art. 709 ze zn. 4 § 3 k.c.). 

Umowa leasingu – jakie obowiązki posiada korzystający?

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że korzystający zobowiązany jest do zapłaty wskazanego w umowiewynagrodzenia pieniężnego na rzecz finansującego w wysokości co najmniej równej cenie zakupionej przez finansującego rzeczy bądź wynagrodzenia, które finansujący uiścił nabywając rzecz. Płatność wynagrodzenia następuje – jak wskazuje bezpośrednio definicja – w uzgodnionych w umowie ratach oraz w wskazanych terminach (art. 709 ze zn. 13 § 1 k.c.).

Przez wzgląd na fakt, że nabyta przez finansującego rzecz znajduje się w dyspozycji korzystającego, pozostaje on zobowiązany do utrzymywania jej w należytym staniea w szczególności dokonywać jej konserwacji i niezbędnych napraw, tak aby utrzymywać ją w stanie niepogorszonym, oraz ponosić inne ciężary związane z własnością lub posiadaniem rzeczy (art. 709 ze zn. 7 § 1 k.c.). Jeżeli wiec przedmiotem umowy leasingu jest samochód osobowy, korzystający zobowiązany jest nie tylko do utrzymywania go w stanie ciągłej używalności, tj. dokonywać cyklicznych wymian oleju, wymieniać zużyte części, dokonywać corocznych przeglądów, a przy jego zakupie opłacić stosowną wartość podatku dochodowego. 

auto w leasing umowa leasingu prawnik od umów ekspert sprawdzenie kontrola podpisanie
Photo by Oliur on Unsplash

Jeżeli w umowie leasingu nie zostało zastrzeżone, że konserwacji i napraw rzeczy dokonuje osoba mająca określone kwalifikacje, korzystający powinien niezwłocznie zawiadomić finansującego o konieczności dokonania istotnej naprawy i umożliwić finansującemu sprawdzanie rzeczy w tym zakresie (art.  709 ze zn. 7 § 2-3 k.c.).

Bez zgody finansującego, korzystający nie może czynić w rzeczy zmian, chyba że wynikają one z przeznaczenia rzeczy, oraz oddawać rzecz do używania osobie trzeciej (art. 709 ze zn. 10 k.c. w zw. z art. 709 ze zn. 12 § 1 k.c.). W przypadku utraty rzeczy, korzystający powinien niezwłocznie zawiadomić o ty fakcie finansującego (art. 709 ze zn. 5 § 2 k.c.).

Korzystający powinien używać rzeczy i pobierać z niej pożytki w sposób określony w umowie leasingu (art. 709 ze zn. 9 k.c.). Jeżeli umowa nie określa szczególnego trybu używania z rzeczy – korzystający powinien z niej korzystać w sposób odpowiadający jej właściwościom i przeznaczeniu (przykładowo samochodem przystosowanym do przewożenia towarów w warunkach chłodniczych nie powinno się przewozić osób bądź zwierząt). 

Jak kształtuje się odpowiedzialność finansującego za rzecz nabytą w ramach umowy leasingu?

Zgodnie z przepisami, finansujący nie ponosi odpowiedzialności za wady rzeczy, chyba że wady te powstały wskutek okoliczności, za które ponosi on odpowiedzialność (art. 709 ze zn. 8 § 1 k.c.). Niemniej jednak, finansujący nie ponosi odpowiedzialności wobec korzystającego za przydatność rzeczy do umówionego użytku (art. 709 ze zn. 4 § 2 k.c.) oraz za utratę rzeczy, jeżeli została ona utracona 1) po wydaniu rzeczy korzystającemu i 2) w związku z okolicznościami, za które on nie odpowiada.

Umowa leasingu – kiedy uprawnienia z tytułu rękojmi przechodzą na korzystającego?

Co do zasady, wszystkie uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy przysługujące finansującemu przechodzą na korzystającego z chwilą zawarcia umowy finansującego ze zbywcą. W świetle przepisów, na korzystającemu nie przysługuje jednak prawo do odstąpienia od umowy – niezależnie od tego, czy powstało ono w związku z umową czy przepisami ustawy (np. ustawowym prawem odstąpienia od umowy zawartej na odległość) W praktyce, urzeczywistnienie tego prawa nastąpić może wyłącznie na żądanie korzystającego w przypadku stwierdzenia wad rzeczy (art. 709 ze zn. 8 § 2-4 k.c.). W razie odstąpienia przez finansującego od umowy – umowa leasingu wygasa, zaś finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich rat, pomniejszonych o korzyści, jakie uzyskałby wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem (art. 709 ze zn. 8 § 5 k.c.).

Jakie skutki powoduje utrata przedmiotu umowy leasingu?

Jeżeli umowa leasingu wygasła z powodu utraty rzeczy, powstałej bez winy finansującego, może on żądać od korzystającego:

  1. natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie uzyskałby wskutek ich zapłaty,
  2. naprawienia szkody (art. 709 ze zn. 5 § 3 k.c.).

Umowa leasingu – w jaki sposób kształtują się zasady spłaty rat i czym mogą one skutkować?

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że jeżeli rzecz nie została wydana korzystającemu w ustalonym terminie zarówno na skutek okoliczności, za które finansujący nie odpowiada, jak i za te za które ponosi odpowiedzialność, umówione terminy płatności rat wciąż obowiązują (art. 709 ze zn. 3k.c.). 

Jak wspomniano powyżej, korzystający obowiązany jest płacić raty w terminach umówionych – jeżeli dopuszcza się zwłoki z zapłatą co najmniej jednej raty, finansujący powinien wyznaczyć na piśmie korzystającemu odpowiedni termin dodatkowy do zapłacenia zaległości z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym (art. 709 ze zn. 13 § 2 k.c.).

Jeżeli finansujący zobowiązał się, bez dodatkowego świadczenia, przenieść na korzystającego własność rzeczy po upływie oznaczonego czasu, korzystający może żądać przeniesienia własności w terminie miesiąca od upływu tego czasu. Strony mogą jednak postanowić inaczej (art. 709 ze zn. 16 k.c.).

Jakie skutki powoduje zbycie rzeczy stanowiącej przedmiot leasingu?

W razie zbycia rzeczy przez finansującego, nabywca wstępuje w stosunek leasingu na miejsce finansującego (art. 709 ze zn. 14 § 1 k.c.). Finansujący powinien o tym fakcie niezwłocznie zawiadomić korzystającego (art. 709 ze zn. 14 § 2 k.c.).

Na jakich zasadach dokonuje się wypowiedzenie umowy leasingu ?

Jeżeli korzystający sprzeniewierza się swoim obowiązkom wynikającym z umowy bądź z ustawy, finansujący może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym, chyba że strony ustaliły okres wypowiedzenia. Dokonanie wypowiedzenia wymaga uprzedniego pisemnego upomnienia, doręczonego korzystającemu do rąk własnych (art. 709 ze zn. 11 k.c.).

W razie wypowiedzenia przez finansującego umowy na skutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność, finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie uzyskałby wskutek ich zapłaty (art. 709 ze zn. 15 k.c.).

Jeżeli zamierzasz zawrzeć umowę leasingu, masz problem w związku z jej wykonaniem lub potrzebujesz sprawdzenia umowy leasingu, skontaktuj się z prawnikami z Kancelarii Urban w Rzeszowie – zadzwoń  –  884 888 536 umów się na spotkanie.

Więcej artykułów można znaleźć w tym miejscu:

  1. likwidacja spółki z o.o. – kliknij TUTAJ
  2. wypłacanie kapitału ze spółki z o.o. – kliknij TUTAJ
  3. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pytania i odpowiedzi – kliknij TUTAJ
  4. spółka z o.o. – co trzeba o niej wiedzieć? – kliknij TUTAJ
  5. przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę z o.o. – kliknij TUTAJ
  6. działanie na szkodę spółki – kliknij TUTAJ
  7. przymusowy wykup akcji spółki publicznej – kliknij TUTAJ
  8. polityka wynagrodzeń w spółce publicznej – kliknij TUTAJ
  9. prosta spółka akcyjna PSA – wsparcie dla Startup’ów? – kliknij TUTAJ
  10. 5 korzyści spółki z o.o. – kliknij TUTAJ
  11. jak założyć spółkę przez internet? – kliknij TUTAJ
  12. rejestracja spółki – najczęstsze błędy – kliknij TUTAJ
  13. stowarzyszenia – kliknij TUTAJ
  14. upadłość konsumencka – kliknij TUTAJ
  15. ochrona firmy przed negatywnymi komentarzami w Internecie – kliknij TUTAJ

autor: Tomasz Kisielka – Kancelaria z Rzeszowa Urban

Kontakt

Kancelaria Adwokacka Urban

ul. Podwisłocze 27/1
35-309 Rzeszów

sekretariat@kancelariaurban.com
+48 884 888 536

adw. Ewelina Urban
ewelina.urban@kancelariaurban.com
+48 607 431 840

NIP 792 220 86 81
nr konta Idea Bank
85 1950 0001 20060044 3169 0001

adw. Jakub Urban
jakub.urban@kancelariaurban.com
+48 603 266 586

NIP 818 168 08 75
nr konta ING Bank Śląski
08 1050 1562 1000 0097 1827 9087

poniedziałek-piątek, 8-16
Opisz nam swoją sytuację lub umów się na spotkanie.
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych danych osobowych zgodnie z ustawą...