O sprawach związanych z błędami medycznymi bardzo często słuchamy w telewizji, czytamy w prasie i Internecie, ponieważ, jak łatwo zauważyć, jest to temat o dużym potencjale medialnym. W ostatnich latach obserwuje się wyraźny wzrost liczby spraw związanych z błędami medycznymi. „Popularność” tej kategorii spraw nie wynika z nagłego wzrostu zaniedbań i nieprawidłowości wśród lekarzy, a jest po prostu związana z większą świadomością prawną pacjentów o tym jakie prawa im przysługują oraz z jakich środków i uprawnień mogą skorzystać przy ich dochodzeniu. 

Nie jest odkrywczym stwierdzenie, że informacje z zakresu wielu dziedzin są dostępne na wyciągnięcie ręki, a współczesnym światem rządzi Internet. To właśnie z niego coraz więcej ludzi czerpie wiedzę – również (a może w szczególności) na temat medycyny. Przeciętny Kowalski jest w stanie zaledwie w kilka sekund przy pomocy Google wyszukać potrzebne mu informacje i postawić sobie dramatyczną diagnozę choroby kryjącej się za dziwnym bólem głowy czy nieprzyjemnym kłuciem w dolnej części brzucha. Facebook i Instagram są prawdziwą kopalnią eksperckiej wiedzy o wadach i zaletach szczepień czy o bezpieczeństwie wprowadzonych do obiegu szczepionek. Każdy kto choć przez chwilę przeglądał swoją tablicę na Facebooku i skusił się na odwiedzenie sekcji komentarzy wie, że w tym stwierdzeniu nie ma żadnej przesady. Warto w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że informacji w Internecie należy szukać świadomie i korzystać w tym celu ze zweryfikowanych źródeł. 

Poza wspomnianymi przypadkami niewłaściwego wykorzystania nieskończonych zasobów Internetu, duża cześć jego użytkowników szuka informacji w bardziej rzetelnych źródłach niż social media, odpowiednio je weryfikuje oraz celnie wykorzystuje. Właśnie takim osobom ma służyć dzisiejszy wpis. Ma rozwiewać wszelkie wątpliwości związane z błędami medycznymi, pozwolić zrozumieć czym one są oraz w jaki sposób je udowodnić, tak aby skutecznie dochodzić swoich roszczeń.

Błąd medyczny – definicja

Na próżno pozostaje szukać jej w aktach normujących kwestie z zakresu prawa medycznego, ponieważ polski ustawodawca nie podał definicji legalnej tego pojęcia. Błąd medyczny będzie więc definiowany w oparciu o aktualne orzecznictwo oraz poglądy doktryny prawniczej. 

Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 kwietnia 1955 r. sygn. akt IC CR 39/45: „błędem w sztuce lekarskiej jest czynność (zaniechanie) lekarza w zakresie diagnozy i terapii, niezgodna z nauką medycyny w zakresie dla lekarza dostępnym. Zaniedbania lekarza w zakresie obowiązków otoczenia chorego opieką oraz w zakresie organizacji bezpieczeństwa higieny i opieki nad chorym nie są błędem w sztuce lekarskiej”.

Z bardziej aktualnych regulacji można wskazać, że ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wprowadziła definicję pojęcia „zdarzenia medycznego”. Trzeba jednak zaznaczyć, że mimo tego, że pojęcie to jest pomocne w konstruowaniu interesującej nas definicji, to nie jest ono tożsame z terminem błąd medyczny. Cytując art. 67a przytoczonej ustawy, zdarzeniem medycznym jest zdarzenie w postaci zakażenia pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pacjenta albo śmierci pacjenta będącego następstwem niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną:

  1. diagnozy, jeżeli spowodowała ona niewłaściwe leczenie albo opóźniła właściwe leczenie, przyczyniając się do rozwoju choroby, 
  2. leczenia, w tym zabiegu operacyjnego, 
  3. zastosowania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego. 

Wszelkie nieprawidłowości, które nie mieszczą się w powyższym katalogu mogą zostać uznane za błąd medyczny. 

lekarze popełnili błąd medyczny w szpitalu operacja zabieg medycy w maseczkach
Photo by National Cancer Institute on Unsplash

Błąd medyczny – kto ponosi odpowiedzialność?

Co do zasady podmiotami odpowiedzialnymi z negatywne następstwa błędów medycznych u pacjentów są odpowiedzialni lekarze. Wbrew dość powszechnemu przekonaniu, nie są oni jedynymi sprawcami błędów medycznych. Również pielęgniarki i położne mogą ponosić z tego tytułu odpowiedzialność prawną. 

Warto w tym miejscu wskazać pewne rozróżnienie – odpowiedzialność za błędy medyczne będzie kształtować się inaczej w przypadku lekarzy, którzy prowadzą prywatną praktykę lekarską czy świadczą swoje usługi w bardziej komercyjnej formie np. w ramach gabinetów medycyny estetycznej, a inaczej w przypadku lekarzy zatrudnionych w szpitalach czy innych, większych podmiotach medycznych. 

W pierwszym przypadku odpowiedzialność za błąd medyczny będzie bardziej zindywidualizowana, ponieważ ponosić ją będzie sam lekarz. Natomiast w przypadku lekarzy zatrudnionych w szpitalach (w zależności od podstawy zatrudnienia) odpowiedzialność za błąd medyczny będzie wyglądać następująco: 

  • jeżeli lekarz jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, odpowiedzialność za popełniony przez niego błąd medyczny, ponosić będzie wyłącznie podmiot leczniczy będący jego pracodawcą, 
  • jeżeli lekarz wykonuje swój zawód na podstawie kontraktu z podmiotem leczniczym, odpowiedzialność za powstały błąd medyczny będzie ponosić lekarz solidarnie ze szpitalem. 

W praktyce zarówno lekarze prowadzący indywidualną praktykę lekarską jak i wszystkie podmioty medyczne są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej. Oznacza to, że wszelkie roszczenia są najczęściej kierowane w pierwszej kolejności do ubezpieczyciela.

Odpowiedzialność za błąd medyczny

Odpowiedzialność cywilna za błąd medyczny to nic innego jak odpowiedzialność majątkowa. Jej skuteczne udowodnienie wiąże się z uzyskaniem przez osobę pokrzywdzoną zadośćuczynienia, odszkodowania czy nawet renty. Aby można był w ogóle mówić o odpowiedzialności cywilnej w tym kontekście należy wskazać, że określone działanie lub zaniechanie było bezprawne tzn., że przejawiało się w niedochowaniu reguł ostrożności, które nakazywały postepowanie w określony sposób z uwzględnieniem wskazań aktualnej wiedzy medycznej. Poza bezprawnością zachowania należy wykazać istnienie winy konkretnego podmiotu, szkody oraz adekwatnego związku pomiędzy powstałą w skutek błędu szkodą, a zachowaniem określonego podmiotu. 

Przedawnienie roszczeń za błąd medyczny

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że w sprawach o błędy medyczne organami właściwymi do prowadzenia postępowania będą zarówno sądy jak i wojewódzkie komisje ds. orzekania o zdarzeniach medycznych. W związku z tym obok siebie funkcjonują odrębne terminy przedawnienia ze względu na organ prowadzący przedmiotowe postepowanie. Odpowiednie zachowanie terminu jest bardzo ważną kwestią związaną ze skutecznym dochodzeniem roszczeń z tytułu błędu medycznego.

Wojewódzka Komisja do spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych

W przypadku dochodzenia roszczeń przed Wojewódzka Komisją ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych należy złożyć stosowny wniosek w odpowiednim terminie. Powinien on zostać złożony w terminie roku od dnia, w którym osoba pokrzywdzona dowiedziała się o zdarzeniu medycznym, nie później jednak niż 3 lata od daty zdarzenia. 

Błąd medyczny i spór sądowy

Z kolei przy dochodzeniu roszczeń w ramach postepowań sądowych wyróżniamy trzy podstawowe terminy przedawnienia: 

  • 3 lata od daty dowiedzenia się o błędzie medycznym, nie później jednak niż 10 lat od jego zaistnienia; 
  • 2 lata od dnia uzyskania pełnoletności przez osobę, która była małoletnia w czasie zaistnienia błędu medycznego; 
  • 20 lat od dnia zdarzenia w przypadku spraw, które zostały uznane za przestępstwo prawomocnym wyrokiem skazującym.  

Jeżeli zastanawiasz się czy w Twojej sprawie został popełniony błąd medyczny – zadzwoń:  884 888 536 i umów się na spotkanie.

Adwokaci z Kancelarii Adwokackiej Urban w Rzeszowie specjalizują się w prowadzeniu spraw z zakresu prawa medycznego i błędów lekarskich, prowadzimy sprawy o odszkodowania z tytułu błędów medycznych, prowadzimy także obsługę podmiotów medycznych.

Więcej artykułów można znaleźć w tym miejscu:

  1. Regulamin organizacyjny placówki medycznej – kliknij TUTAJ
  2. Omówienie nowych przepisów dot. dokumentacji medycznej – kliknij TUTAJ
  3. Przeprowadzenie konferencji Forum Kadry Zarządzającej w Ochronie Zdrowia – kliknij TUTAJ
  4. likwidacja spółki z o.o. – kliknij TUTAJ
  5. wypłacanie kapitału ze spółki z o.o. – kliknij TUTAJ
  6. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pytania i odpowiedzi – kliknij TUTAJ
  7. spółka z o.o. – co trzeba o niej wiedzieć? – kliknij TUTAJ
  8. przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę z o.o. – kliknij TUTAJ
  9. działanie na szkodę spółki – kliknij TUTAJ
  10. przymusowy wykup akcji spółki publicznej – kliknij TUTAJ
  11. polityka wynagrodzeń w spółce publicznej – kliknij TUTAJ
  12. prosta spółka akcyjna PSA – wsparcie dla Startup’ów? – kliknij TUTAJ
  13. 5 korzyści spółki z o.o. – kliknij TUTAJ
  14. jak założyć spółkę przez internet? – kliknij TUTAJ
  15. rejestracja spółki – najczęstsze błędy – kliknij TUTAJ
  16. stowarzyszenia – kliknij TUTAJ
  17. upadłość konsumencka – kliknij TUTAJ
  18. ochrona firmy przed negatywnymi komentarzami w Internecie – kliknij TUTAJ

autor: Martyna Gimlewicz – Kancelaria Adwokacka Urban Rzeszów

Kontakt

Kancelaria Adwokacka Urban

ul. Podwisłocze 27/1
35-309 Rzeszów

sekretariat@kancelariaurban.com
+48 884 888 536

adw. Ewelina Urban
ewelina.urban@kancelariaurban.com
+48 607 431 840

NIP 792 220 86 81
nr konta Idea Bank
85 1950 0001 20060044 3169 0001

adw. Jakub Urban
jakub.urban@kancelariaurban.com
+48 603 266 586

NIP 818 168 08 75
nr konta ING Bank Śląski
08 1050 1562 1000 0097 1827 9087

poniedziałek-piątek, 8-16
Opisz nam swoją sytuację lub umów się na spotkanie.
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych danych osobowych zgodnie z ustawą...