Środowisko naturalne stanowi nieodłączny element życia człowieka. Od zarania dziejów ludzie byli w mniejszym lub większym stopniu uzależnieni od warunków, w których przyszło im żyć. W miarę rozwoju społeczeństw i ekspansywnej działalności człowieka jego wpływ na środowisko naturalne znacznie się zwiększył, dlatego też zaczęto zwracać szczególną uwagę na ochronę szeroko pojętej przyrody. 

Ochrona środowiska często, słusznie kojarzy się z ekologią, a więc z tematem szeroko poruszanym w mediach czy szkołach, który jest widoczny w życiu codziennym. Nawet podczas wizyty w sklepie spożywczym z każdej półki i witryny „zielenią się” do nas hasła zachęcające do bycia ekologicznym – noszenia wielorazowych toreb na zakupy, ograniczania ilości zużywanego plastiku czy do odpowiedniej segregacji śmieci oraz zachęcające do zakupu produktów ekologicznych. Wszystkie te zabiegi mają na celu propagować pozytywne postawy oraz zwracać uwagę na aktualne problemy z jakimi musi mierzyć się środowisko naturalne. Ochrona środowiska nie jest jednak tematem tak „świeżym” jak mogłoby się wydawać – w Polsce pierwsze regulacje w tym zakresie pojawiły się już za czasów Bolesława Chrobrego, który objął ochroną prawną bobry. 

Jak wiadomo nie od dziś – nieznajomość prawa szkodzi i nie zwalnia z jego przestrzegania, dlatego też niniejszy artykuł ma na celu przybliżyć najważniejsze kwestie dotyczące ustawy regulującej ochronę środowiska w Polsce.

Ochrona środowiska – czego dotyczy ustawa

Ogólnie mówiąc, zakres regulacji ustawy określa przede wszystkim zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów, z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju. Przez zasoby środowiska rozumie się wszystkie składniki materii i energii, wykorzystywane przez człowieka w toku jego funkcjonowania i rozwoju. Natomiast poprzez zrównoważony rozwój rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, który integruje działania polityczne, społeczne i gospodarcze, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb współczesnego społeczeństwa lub obywateli, jak i przyszłych pokoleń. 

Ochrona środowiska opisana w ustawie wskazuje: 

  • zasady ustalania: warunków ochrony zasobów środowiska, warunków wprowadzania substancji lub energii do środowiska, kosztów korzystania ze środowiska;
  • obowiązki organów administracji w zakresie ochrony środowiska; 
  • zasady odpowiedzialności i sankcje za naruszenia przepisów. 

Ochrona środowiska zasady

Prawo ochrony środowiska formułuje również zasady związane z korzystaniem ze środowiska naturalnego oraz jego ochroną. Wyznaczają one pewne ogólne dyrektywy postepowania i wyznaczają granice „poruszania się” w obrębie środowiska naturalnego w ramach prowadzonej działalności. Znajomość ich treści jest szczególnie ważna z perspektywy podmiotów korzystających ze środowiska. 

Zasada kompleksowości ochrony środowiska

Pierwszą zasadą wskazaną w ustawie jest zasada kompleksowości ochrony środowiska, która stanowi, że ochrona jednego lub kilku elementów przyrodniczych powinna być realizowana z uwzględnieniem pozostałych elementów.

Zasada zapobiegania i przezorności w ochronie środowiska

Kolejną zasadą jest zasada zapobiegania i przezorności. Zgodnie z zasadą zapobiegania każdy kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu odziaływaniu. Jej istotą jest minimalizowanie w jak największym stopniu negatywnego wpływu działalności człowieka na środowisko. Zasada ta znajduje swoje źródło w przepisach prawa unii europejskiej. Zasada przezorności z kolei stanowi, że każdy kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, ma obowiązek podejmować wszelkie środki zapobiegające temu wpływowi.

widok gór z jeziorem rzeką natura zieleń środowisko naturalne ochrona
Photo by Landon Parenteau on Unsplash

Zasada „zanieczyszczający płaci” przy ochronie środowiska

Następną zasadą jest zasada „zanieczyszczający płaci” odnosi się ona zarówno do tego, że sprawca zanieczyszczenia środowiska ma obowiązek ponieść koszty usunięcia jego skutków oraz koszty zapobiegania temu zanieczyszczeniu. W praktyce realizacja tej zasady opiera się na wykorzystaniu instrumentów ekonomicznych, takich jak opłaty za korzystanie ze środowiska czy kary pieniężne za wprowadzanie zanieczyszczeń niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na korzystanie ze środowiska. 

Ponadto ustawa przewiduje następujące warianty odpowiedzialności w ochronie środowiska – odpowiedzialność cywilną, karną i administracyjną. 

Podmioty korzystające ze środowiska w rozumieniu ustawy o ochronie środowiska

Ustawa prawo ochrony środowiska wymienia trzy kategorie podmiotów korzystających ze środowiska. Są nimi: 

  1. przedsiębiorcy, w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, oraz przedsiębiorcy zagraniczni,  w rozumieniu ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium RP, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego; 
  2. jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami;
  3. osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami, korzystające ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie przez nie ze środowiska wymaga odpowiedniego pozwolenia. 

Powszechne korzystanie ze środowiska

W tym miejscu warto również poświęcić trochę uwagi kwestii powszechnego korzystania ze środowiska. Zgodnie z przepisami ustawy powszechne korzystanie ze środowiska przysługuje każdemu. Obejmuje ono korzystanie ze środowiska w celu zaspokajania potrzeb osobistych oraz potrzeb prowadzonego gospodarstwa domowego. Korzystanie w tym rozumieniu odbywa się bez użycia jakichkolwiek instalacji oraz obejmuje również działania związane z uprawianiem sportu czy wypoczynkiem. 

Korzystanie ze środowiska przekraczające zakres powszechnego korzystania ze środowiska może być, w drodze ustawy, obwarowane obowiązkiem uzyskania pozwolenia wydanego przez właściwy organ ochrony środowiska. 

Zwykłe korzystanie ze środowiska

Zwykłym korzystaniem ze środowiska, jest natomiast, takie korzystanie ze środowiska wykraczające poza ramy korzystania powszechnego oraz zwykłe korzystanie z wody w rozumieniu przepisów ustawy prawo wodne, co do którego ustawa nie wprowadza obowiązku uzyskania pozwolenia. 

Jeżeli zainteresował Cię temat lub masz jakieś pytania skontaktuj się z nami zadzwoń  –  884 888 536 lub napisz: sekretariat@kancelariaurban.com i umów się na spotkanie.

Więcej artykułów można znaleźć w tym miejscu:

  1. rejestracja znaku towarowego – kliknij TUTAJ
  2. umowa spółki cywilnej – kliknij TUTAJ
  3. zmiany w CEIDG – kliknij TUTAJ
  4. Przekształcenie – czyli ogólne informacje o zmianie w działalności gospodarczej – adwokat Rzeszów – kliknij TUTAJ
  5. nowa ustawa deweloperska – kliknij TUTAJ
  6. rada nadzorcza w spółce z o.o. – kliknij TUTAJ
  7. prosta spółka akcyjna PSA – wsparcie dla Startup’ów? – kliknij TUTAJ
  8. 5 korzyści spółki z o.o. – kliknij TUTAJ
  9. rejestracja spółki – najczęstsze błędy – kliknij TUTAJ
  10. upadłość konsumencka – kliknij TUTAJ

autor: Martyna Gimlewicz Kancelaria Adwokacka Urban Rzeszów

Kontakt

Kancelaria Adwokacka Urban

ul. Podwisłocze 27/1
35-309 Rzeszów

sekretariat@kancelariaurban.com
+48 884 888 536

adw. Ewelina Urban
ewelina.urban@kancelariaurban.com
+48 607 431 840

NIP 792 220 86 81
nr konta Idea Bank
85 1950 0001 20060044 3169 0001

adw. Jakub Urban
jakub.urban@kancelariaurban.com
+48 603 266 586

NIP 818 168 08 75
nr konta ING Bank Śląski
08 1050 1562 1000 0097 1827 9087

poniedziałek-piątek, 8-16
Opisz nam swoją sytuację lub umów się na spotkanie.
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych danych osobowych zgodnie z ustawą...